Leven in een sociaal isolement en eenzaamheid vormen een groot probleem in onze huidige maatschappij. Onderzoek heeft aangetoond dat maar liefst 6% van alle Nederlanders sociaal geïsoleerd zijn. Zij hebben moeite een sociaal leven op te bouwen en te onderhouden en voelen zich daardoor vaak eenzaam en ongelukkig.

Sociaal isolement, wat is dat?

Het heersende beeld dat men heeft bij iemand in een sociaal isolement, is dat van een oudere of iemand die ernstig contact gestoord is. Hoewel het risico om geïsoleerd te raken toeneemt naarmate je ouder wordt, komt sociaal isolement voor onder elke leeftijdscategorie. Bovendien spelen er in het leven van een geïsoleerd persoon meestal meerdere persoonlijke problemen, zoals gezondheidsproblemen, financiële problemen en problemen met opleiding of werk. In sommige gevallen is er een specifieke gebeurtenis aan te wijzen, die de negatieve spiraal in werking heeft gesteld, bijvoorbeeld een echtscheiding, verhuizing, baanverlies, maar ook de geboorte van een eerste kind kan soms zo’n uitwerking hebben. Mensen zien hun bestaande netwerk inkrimpen of zelfs helemaal verdwijnen en weten zich geen raad met de nieuwe situatie.
Waar begin je om je sociale leven opnieuw op te bouwen?

Wat zijn de gevolgen van een sociaal isolement?

Mensen zijn van nature sociale wezens, iedereen heeft behoefte aan betekenisvolle contacten in zijn of haar dagelijks leven. Wanneer aan deze primaire behoefte niet of onvoldoende voldaan wordt, heeft dit een negatieve invloed op het individuele welbevinden en de algehele levenskwaliteit van een persoon. Mensen die in een sociaal isolement leven kunnen bijvoorbeeld lichamelijke of psychische klachten vertonen, zoals hoofdpijn, depressie of apathie. Problemen als verwaarlozing, vervuiling, verslaving of schulden stapelen zich op naarmate het isolement langer duurt. En daarmee wordt ook de drempel steeds hoger om stappen te ondernemen uit het sociaal isolement te geraken. Een tijdige signalering van het probleem is dan ook van groot belang. Opmerkzame buren, een familielid of een psychiater, maar ook de klantmanager kunnen bijdragen aan een terugkeer naar de samenleving door vroegtijdig de problematiek te (h)erkennen.

participatie ladder

Klantmanagers en de participatieladder

Wanneer iemand in een sociaal isolement leeft, bevindt hij zich op de onderste trede van de participatieladder. De participatieladder is een meetinstrument, wat door klantmanagers in steeds meer gemeenten en bij het UWV wordt gehanteerd om te bepalen in hoeverre iemand meedoet in de samenleving. Indien er twee meetpunten zijn, bijvoorbeeld voor en na de inzet van een voorziening om participatie te bevorderen, kan de doelmatigheid van deze middelen worden bepaald. Mogelijkheden om de zelfredzaamheid en het werkvermogen te verhogen zijn bijvoorbeeld empowerment training, sollicitatietraining en vrijwilligerswerk. Door mensen op deze manier een handvat te geven voor de wederopbouw van hun sociale netwerk, dragen klantmanagers een belangrijke steen bij aan het herstel.

Participatiecoach als tussenstap

Soms is een directe toeleiding tot werk nog een stap te ver voor mensen in de onderste trede van de participatieladder, bijvoorbeeld vanwege schulden, psychische of lichamelijke klachten, verwaarlozing of vervuiling. Hier kan een participatiecoach hulp bieden, door samen met de mensen en diverse instanties te werken aan oplossingen voor de bestaande problemen.

Behoefte aan (bij-)scholing

Welke voorzieningen zijn er om mensen te stimuleren actief te worden? Welke veranderingen, onder andere in de regelgeving, zijn er voor klantmanagers en participatiecoaches nu de sociale zekerheid, zorg en welzijn zulke ingrijpende veranderingen ondergaan? Als brug tussen de gemeente of het UWV enerzijds, en de klant anderzijds, is het van belang op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. Hiertoe heeft PHH Academie de vakopleidingen Klantmanager Regisseur Doelmatigheid en Participatiecoach gelanceerd.

Facebooktwitterlinkedinmail